#41 - “Bẫy Thucydides” khi hai siêu cường thử nghiệm mô hình mới cho quan hệ cường quốc thế kỷ 21

Ngô Hoàng

“Liệu Trung Quốc và Mỹ có thể vượt qua cái gọi là Bẫy Thucydides và xây dựng một mô hình mới cho quan hệ giữa các cường quốc?” – Chủ tịch Tập Cận Bình đặt câu hỏi trực tiếp với Tổng thống Donald Trump ngay trong phát biểu mở đầu cuộc hội đàm tại Đại Lễ đường Nhân dân Bắc Kinh ngày 14/5/2026. Đây không phải là một câu hỏi tu từ. Đó là tuyên ngôn chiến lược của Bắc Kinh trước Washington, trước thế giới, và trước lịch sử. Câu trả lời, hay đúng hơn là sự vắng mặt của câu trả lời rõ ràng, sẽ định hình quan hệ quốc tế trong nhiều thập kỷ tới.

BẪY THUCYDIDES: TỪ SỬ HỌC HY LẠP ĐẾN PHÒNG HỌP BẮC KINH

Thuật ngữ “Bẫy Thucydides” (Thucydides Trap) được Giáo sư Graham Allison tại Đại học Harvard phổ biến từ đầu thập niên 2010, lấy cảm hứng từ nhà sử học Hy Lạp cổ đại Thucydides – người từng viết về cuộc chiến giữa Athens (cường quốc đang lên) và Sparta (cường quốc đã xác lập vị thế). Allison nghiên cứu 16 trường hợp lịch sử trong đó một cường quốc trỗi dậy thách thức cường quốc thống trị, và phát hiện rằng 12 trong số đó kết thúc bằng chiến tranh. Cuốn sách nổi tiếng của ông, “Destined for War: Can America and China Escape Thucydides’s Trap?” (Số mệnh chiến tranh: ​Liệu Mỹ và Trung Quốc có thể thoát khỏi Bẫy Thucydides?), xuất bản năm 2017, đã trở thành khuôn khổ nghiên cứu chính để phân tích cạnh tranh Mỹ-Trung hiện nay.

Trong những năm gần đây, chính phủ Trung Quốc đã chủ động sử dụng phép so sánh này, và chính ông Tập đã nhiều lần viện dẫn nó khi kêu gọi hợp tác với Mỹ. Khi ông Tập nói với ông Trump ngày 14/5 rằng cả hai bên cần “vượt qua Bẫy Thucydides”, về bản chất ông đang gửi một thông điệp kép: Thừa nhận sự cạnh tranh cấu trúc giữa một Trung Quốc đang lên và một trật tự do Mỹ dẫn dắt, đồng thời tín hiệu rằng Bắc Kinh muốn tránh đối đầu trực tiếp. Ông đặt ra ba câu hỏi mang tính thời đại: Liệu hai nước có thể đối mặt với các thách thức toàn cầu cùng nhau? Liệu có thể bảo vệ phúc lợi nhân dân hai nước? Liệu có thể tạo dựng tương lai tươi sáng cho quan hệ song phương? Đây là những “câu hỏi của lịch sử, của thế giới và của nhân dân” mà lãnh đạo các cường quốc cần cùng trả lời, ông Tập nhấn mạnh.

Chính Allison, theo dõi thượng đỉnh từ Harvard, nhận định trên CNBC: “Từ khóa lớn nhất sẽ là ổn định hóa (stabilization). Thỏa thuận đình chiến mà hai bên đã đàm phán… tôi ngờ rằng sẽ trở thành một thỏa thuận chính thức”. Ông cũng dự đoán ông Trump có thể công bố Trung Quốc cam kết mua thêm một nghìn tỷ USD hàng hóa Mỹ, bao gồm máy bay Boeing, đậu tương, thịt bò và chip bán dẫn tiên tiến hơn.

KẾT QUẢ LỚN NHẤT: “ỔN ĐỊNH CHIẾN LƯỢC MANG TÍNH XÂY DỰNG” ?

Kết quả quan trọng nhất về mặt khái niệm là việc hai bên nhất trí xây dựng “quan hệ Trung-Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược” (constructive China-U.S. relationship of strategic stability) – một thuật ngữ hoàn toàn mới trong từ vựng ngoại giao song phương. Theo phía Trung Quốc, khuôn khổ này sẽ là “kim chỉ nam” cho quan hệ trong ba năm tới và xa hơn, kết hợp giữa sự ổn định tích cực dựa trên hợp tác chủ đạo và “cạnh tranh có kiểm soát với sự ổn định lành mạnh” (measured competition with healthy stability). Đáng chú ý, phía Nhà Trắng không sử dụng thuật ngữ này trong thông cáo của mình – một sự bất đối xứng có chủ đích cho thấy Washington chưa sẵn sàng đồng thuận với một khuôn khổ do Bắc Kinh định nghĩa.

Về Iran và eo biển Hormuz, hai bên đạt được sự đồng thuận đáng chú ý. Nhà Trắng thông báo cả Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập đều nhất trí rằng eo biển Hormuz phải được duy trì mở để hỗ trợ dòng chảy năng lượng tự do, và Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông Tập Cận Bình đã làm rõ lập trường Trung Quốc phản đối việc “quân sự hóa” eo biển cũng như bất kỳ nỗ lực nào nhằm “thu phí sử dụng” eo biển – ám chỉ trực tiếp các tuyên bố trước đó của Iran. Bắc Kinh cũng bày tỏ ý muốn mua thêm dầu của Mỹ để giảm phụ thuộc vào nguồn cung qua Hormuz. Tuy nhiên, ông Trump tuyên bố Washington không cần sự giúp đỡ của Bắc Kinh để giải quyết cuộc chiến Iran – một tuyên bố mâu thuẫn với thực tế rằng chính vì cần Trung Quốc gây sức ép lên Tehran mà ông có mặt tại Bắc Kinh.

Về thương mại, chủ tịch Tập cho biết các đoàn đàm phán đã “đạt kết quả nhìn chung cân bằng và tích cực” tại cuộc gặp chuẩn bị ở Hàn Quốc giữa Bộ trưởng Tài chính Bessent và Phó Thủ tướng Hà Kính Phong (He Lifeng) ngày 13/5. Trung Quốc cam kết tăng mua nông sản Mỹ; các thỏa thuận Boeing đang được đàm phán ở cấp hãng bay riêng lẻ; và phía Mỹ tiếp tục yêu cầu Bắc Kinh kiểm soát dòng tiền chất fentanyl. Tổng thống Trump mời Chủ tịch Tập thăm Nhà Trắng ngày 24/9, hai bên có thể gặp thêm tại APEC và G20 cuối năm.

Bước ngoặt bất ngờ nhất là về công nghệ: CEO Nvidia Jensen Huang được ông Trump “triệu tập vào phút chót” tham gia phái đoàn, đưa cuộc đua AI và bán dẫn lên vị trí trung tâm thượng đỉnh. Ngay sau cuộc gặp Trump-Tập, Washington phê duyệt khoảng 10 công ty Trung Quốc được mua chip AI H200 của Nvidia – loại mạnh thứ hai của hãng, dù các chip tiên tiến nhất dòng Blackwell (B100/B200/B300) vẫn bị cấm. Huang gọi đây là “một trong những thượng đỉnh quan trọng nhất trong lịch sử nhân loại.” Phân tích gia ước tính động thái này có thể mang lại cho Nvidia khoảng 3,5–4 tỷ USD doanh thu hàng năm từ Trung Quốc.

ĐÀI LOAN: LẰN RANH ĐỎ KHÔNG NHÚC NHÍCH

Đài Loan là vấn đề mà ông Tập Cận Bình dành ngôn ngữ sắc bén nhất. Theo Tân Hoa Xã, ông Tập đã nhấn mạnh “vấn đề Đài Loan” là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ-Trung”, và cảnh báo rằng nếu vấn đề này bị xử lý sai, quan hệ song phương sẽ “rơi vào tình thế nguy hiểm lớn.” Ông tái khẳng định độc lập Đài Loan và hòa bình eo biển “không thể dung hòa như nước với lửa.” Thủ tướng Lý Cường trước đó cũng nói với Thượng nghị sĩ Daines rằng Đài Loan là “lằn ranh đỏ đầu tiên không được vượt qua”.

Julian Gewirtz, cựu Giám đốc cấp cao phụ trách Trung Quốc và Đài Loan tại Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ, bày tỏ lo ngại trên BBC: “Điều đáng lo là ông Trump có thể sẽ nhượng bộ theo cáchnào đó khi ông Tập gây sức ép”. Gewirtz chỉ ra rằng Trump không nhìn nhận Đài Loan theo lăng kính truyền thống của các tổng thống Mỹ trước đó – ông từng phàn nàn rằng Đài Loan “thống trị ngành bán dẫn” và lưu ý rằng về địa lý, hòn đảo nằm gần bờ biển Trung Quốc hơn nhiều so với Mỹ. Quỹ Heritage cảnh báo rằng bất kỳ sự dịch chuyển nào của Mỹ tiến gần hơn lập trường Trung Quốc về Đài Loan sẽ là “kết quả bất lợi” nghiêm trọng. Bộ trưởng Bessent trấn an trên CNBC rằng Tổng thống Trump hiểu rõ các vấn đề xung quanh Đài Loan và “rất, rất kiên quyết trong các câu trả lời”.

TRUNG QUỐC 2026 KHÔNG CÒN LÀ TRUNG QUỐC 2017

Phóng viên BBC Laura Bicker ghi nhận từ Trùng Khánh một sự thay đổi về chất: Khi ông Trump đến Bắc Kinh năm 2017, Trung Quốc phải nỗ lực chứng minh họ ở vị thế ngang bằng với Mỹ. Lần này, “sự khẳng định đó không còn cần thiết,” Ali Wyne, nhà nghiên cứu tại International Crisis Group, nhận định. Washington giờ thừa nhận Trung Quốc là “đối thủ ngang tầm” (peer competitor) – và có thể nói là “đối thủ mạnh nhất mà Mỹ từng đối mặt trong lịch sử”.

Trung Quốc đã biến đổi mình trong một thập kỷ. Hàng tỷ USD từ ngân sách nhà nước biến Trùng Khánh – một trung tâm sản xuất bụi bặm – thành “thủ phủ khoa học viễn tưởng”. Nước này dẫn đầu thế giới về số lượng robot công nghiệp, có kế hoạch đầu tư khoảng 400 tỷ USD vào lĩnh vực robot chỉ riêng trong năm 2026. Xuất khẩu sang Mỹ giảm 20% trong vài năm qua; Mỹ hiện chỉ là đối tác thương mại lớn thứ ba của Trung Quốc, sau Đông Nam Á và EU. Khi thuế quan Trump được áp dụng năm 2025, Trung Quốc là quốc gia duy nhất không lùi bước. Chiến tranh Iran còn đẩy nhanh chuyển dịch sang xe điện: một bà chủ bán xe điện ở Trùng Khánh cho BBC biết “giá xăng tăng rất nhiều và nhiều khách hàng đang cân nhắc mua xe điện lần đầu tiên”.

Nhưng bức tranh không chỉ toàn màu hồng. Bên cạnh đường chân trời hiện đại là những khu phố cũ kỹ với người lao động kiếm vài USD mỗi ngày. Giá nhà lao dốc, thất nghiệp thanh niên cao, tiêu dùng trì trệ, nợ chính quyền địa phương khổng lồ. Thuế quan Trump và chiến tranh Iran khoét thêm các điểm yếu cố hữu. Đó là lý do Bắc Kinh vẫn cần cuộc gặp thượng đỉnh này: Một chuyến thăm cấp nhà nước suôn sẻ của Tổng thống Mỹ sau gần một thập niên sẽ làm nổi bật thông điệp của Chủ tịch Tập – rằng Trung Quốc mở cửa cho kinh doanh và cho thế giới.

TRUMP VÀ “TRUMP KIẾN QUỐC”: NGHỊCH LÝ CỦA NGOẠI GIAO CÁ NHÂN

Trên mạng xã hội Trung Quốc, ông Trump có biệt danh là“Trump Kiến quốc” – nghĩa là “Trump người đi xây đất nước (Trung Quốc)”. Nhiều người Trung Quốc tin rằng các chính sách gây chia rẽ của ông đã giúp Trung Quốc trỗi dậy trong khi vị thế toàn cầu của Mỹ suy yếu. Cách tiếp cận “nước Mỹ trên hết” (America First) khiến đồng minh chao đảo, trong khi Bắc Kinh trải thảm đỏ đón các nhà lãnh đạo Anh, Canada, Đức. Nghịch lýlà càng gây sức ép, Mỹ càng đẩy thế giới về phía Trung Quốc – đúng như Michael Kovrig cảnh báo trên Foreign Affairs về “cái bẫy Trung Quốc của Trump”.

Tại Bắc Kinh, ông Trump đã phát biểu: “Chúng ta luôn hòa hợp với nhau. Khi có khó khăn, chúng ta đều giải quyết được. Tôi sẽ gọi cho ông và ông cũng sẽ gọi cho tôi”. Ông Trump gọi ông Tập là “nhà lãnh đạo tuyệt vời” và khoe đã mang theo “những lãnh đạo doanh nghiệp giỏi nhất thế giới” để “bày tỏ sự tôn trọng”.Kelly Grieco tại Viện Stimson nhận xét: Những lời có cánh củaông Trump đã đặt Trung Quốc vào vị thế ngang hàng với Mỹ. Nhưng SCMP nhắc nhở rằng sự hào nhoáng của chuyến thăm 2017 vẫn không ngăn Mỹ áp thuế khổng lồ chỉ vài tháng sau đó: “Sự thiện chí của năm 2017 nhanh chóng biến mất”. Bắc Kinh đã rút ra bài học và lần này thận trọng hơn nhiều.

Tổng thống Trump đã thốt lên “Thật đáng kinh ngạc” khi được dẫn tham quan Thiên Đàn – biểu tượng “thiên mệnh” trong văn hóa Trung Quốc. Bắc Kinh chọn Thiên Đàn thay vì Tử Cấm Thành (nơi đón ông trong chuyến thăm năm 2017) không phải tình cờ: đây là nơi Hoàng đế xưa cầu “mùa bội thu” – một ẩn dụ ngoại giao tinh tế cho kỳ vọng về “mùa bội thu thương mại”. Đoàn 16 CEO quyền lực nhất nước Mỹ (trong đó có Musk, Cook, Fink, Schwarzman, Fraser, Solomon, Ortberg, và Huang được gọi vào phút chót) cùng quốc yến tại Đại Lễ đường tạo nên quang cảnh mà ông Trump yêu thích: Vĩ đại, trang trọng, mang tính lịch sử.

ỔN ĐỊNH HAY TRÌ HOÃN ĐỐI ĐẦU?

Câu hỏi cốt lõi đặt ra lúc này là: Cuộc gặp thượng đỉnh Bắc Kinh đang mở ra hợp tác chiến lược mới hay chỉ tạm thời trì hoãn một cuộc đối đầu lớn hơn? Bằng chứng cho thấy dường như cả hai đáp án đều đúng một phần.

Nhìn ở góc độ tích cực, khuôn khổ “ổn định chiến lược mang tính xây dựng” là bước tiến so với ngôn ngữ “cạnh tranh, hợp tác, đối đầu” (competition, cooperation, confrontation) thời Tổng thống Joe Biden. Việc nhất trí về Hormuz và vũ khí hạt nhân Iran, phê duyệt chip H200, cam kết mua nông sản, và thiết lập kênh liên lạc AI – đều là các sản phẩm cụ thể. GS. Allison nhận xét đình chiến có thể trở thành thỏa thuận chính thức. Quỹ Heritage cũng ghi nhận rằng Trung Quốc đã thực hiện một số cam kết từ Busan, như mua đậu tương.

Nhưng mặt tiêu cực cũng khá rõ ràng. Tất cả các hành động đều có thể đảo ngược – như Heritage cảnh báo: Thuế quan, quy tắc, điều tra, hay giấy phép xuất khẩu chip có thể bị thay đổi bất cứ lúc nào. Đình chiến Busan hết hạn cuối 2026; hệ thống cấp phép khoáng sản hiếm của Trung Quốc hết hạn hoãn tháng 11; Tòa Tối cao đã bác phần lớn thuế quan toàn cầu của Tổng thống Trump khiến chính quyền phải tìm công cụ pháp lý mới. Quốc vụ viện Trung Quốc ban hành hai nghị định đe dọa trừng phạt doanh nghiệp chuyển sản xuất ra nước ngoài và hình sự hóa việc tuân thủ lệnh trừng phạt Mỹ. Về Đài Loan, không có bất kỳ sự dịch chuyển thực chất nào từ cả hai phía. CFR nhận định chính xác:Ông Trump tìm kiếm các thỏa thuận headline (tiêu đề lớn) trước bầu cử giữa kỳ; còn ông Tập chơi trò kiên nhẫn chiến lược (strategic patience) dài hạn. Sự bất đối xứng thời gian giữa hai bên sẽ quyết định điều gì thượng đỉnh thực sự tạo ra, và điều gì bị lặng lẽ gác lại.

Như GS. Tu Xinquan tại Đại học Kinh doanh và Kinh tế Quốc tế Bắc Kinh nhận định trên The Economist: “Ổn định không có nghĩa là cải thiện quan hệ mà là ngăn quan hệ tệ hơn”. Tránh được sự đổ vỡ lớn (grand breakdown) – chứ không phải đạt được thỏa thuận lớn (grand bargain) – là kết quả tốt nhất hiện có. Bẫy Thucydides chưa được vượt qua; nó chỉ được tạm thời quản lý.

TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI CỤC DIỆN AN NINH, HÒA BÌNH VÀ PHÁT TRIỂN THẾ GIỚI

Cuộc gặp thượng đỉnh Bắc Kinh không chỉ là câu chuyện song phương Mỹ-Trung. Khi hai nền kinh tế chiếm 40% GDP toàn cầu, hai quân đội lớn nhất thế giới, và hai cường quốc hạt nhân ngồi lại với nhau, mọi quyết định của họ đều phát ra làn sóng dư chấn tới phần còn lại của thế giới. Khuôn khổ “ổn định chiến lược mang tính xây dựng”, nếu được thực thi nghiêm túc, sẽ mang lại ba hệ quả tích cực cho cục diện toàn cầu.

Thứ nhất là về an ninh: Việc hai bên nhất trí Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân và eo biển Hormuz phải được duy trì mở là tín hiệu mạnh mẽ nhất về chống phổ biến hạt nhân kể từ khi Thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) sụp đổ. Khi Washington và Bắc Kinh – hai thành viên thường trực Hội đồng Bảo an có quyền phủ quyết – cùng phát đi thông điệp này, không gian ngoại giao cho Tehran bị thu hẹp đáng kể. Tuy nhiên, tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mỹ không cần Trung Quốc giúp giải quyết chiến tranh Iran lại cho thấy sự phối hợp thực chất vẫn rất hạn chế. Cuộc chiến Iran tiếp tục là “hộp đen” của an ninh toàn cầu: nếu Hormuz không được mở lại, cú sốc năng lượng sẽ đẩy thế giới vào suy thoái; nếu mở được, Trung Quốc sẽ tích lũy thêm vốn liếng trung gian hòa giải – thay đổi cán cân ảnh hưởng trong trật tự quốc tế.

Thứ hai là về hòa bình: Đài Loan vẫn là điểm nóng nguy hiểm nhất thế giới. Cuộc gặp thượng đỉnh không tạo ra bất kỳ cơ chế giảm rủi ro nào mới cho eo biển Đài Loan. Ngược lại, việc Chủ tịch Tập cảnh báo “quan hệ sẽ rơi vào nguy hiểm lớn” nếu Đài Loan bị xử lý sai cho thấy Bắc Kinh đang nâng mức cược. CSIS cảnh báo quân đội Mỹ sẽ đối mặt với thách thức nghiêm trọng trong một cuộc chiến kéo dài với Trung Quốc do thiếu đạn dược tầm xa, hệ thống phòng không và các căn cứ dễ bị tổn thương ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Trong khi đó, Trung Quốc đang nghiên cứu bài học từ chiến tranh Ukraine và Iran để hoàn thiện chiến thuật tuyên truyền và tác chiến quanh Đài Loan. Hòa bình ở khu vực eo biển Đài Loan phụ thuộc không phải vào thiện chí cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo – mà vào tương quan sức mạnh quân sự, kinh tế và ý chí chính trị mà cả hai bên đang xây dựng từng ngày.

Thứ ba là về phát triển: Cuộc đua công nghệ AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang định hình tương lai kinh tế toàn cầu. Việc Mỹ phê duyệt chip H200 cho Trung Quốc trong khi vẫn cấm chip Blackwell tiên tiến nhất tạo ra một trật tự công nghệ hai tầng (two-tier technology order): tầng trên dành riêng cho Mỹ và đồng minh, tầng dưới cho phần còn lại. Trật tự này ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực AI của mọi quốc gia, từ y tế đến giáo dục, từ sản xuất đến quốc phòng. Nếu đối thoại AI song phương được thiết lập – dù chỉ ở mức khung sơ bộ – đây sẽ là tiền lệ quan trọng: lần đầu tiên hai cường quốc phát triển AI hàng đầu thế giới bắt đầu nói chuyện với nhau về những gì họ đang xây dựng, và về các rủi ro hiện sinh mà công nghệ này tạo ra. Như BBC ghi nhận, một số chuyên gia lo ngại rằng chỉ cần một tác nhân xấu với chiếc laptop trong một hầm trú ẩn cũng có thể tấn công hệ thống y tế hoặc tìm ra mã phóng tên lửa hạt nhân – đây là lúc hai nhà lãnh đạo cần nghĩ về lợi ích chung thay vì chạy đua quyền lực.

Nhìn một cách rộng lớn hơn, cuộc gặp thượng đỉnh Trung – Mỹ lần này cho thấy trật tự thế giới đang chuyển dịch từ mô hình đơn cực do Mỹ dẫn dắt sang một dạng “G2” mà chính Tổng thống Trump đã sử dụng – hai cường quốc cùng quản trị các vấn đề toàn cầu. HSBC nhận định thượng đỉnh là “phép thử quyết định” cho động lực G2 khi Mỹ, Trung Quốc và EU chiếm 60% GDP thế giới. Nhưng mô hình G2 cũng ẩn chứa những rủi ro: Nó thu hẹp không gian cho tiếng nói của hơn 190 quốc gia còn lại, đặc biệt là các nước tầm trung và đang phát triển. Khi hai siêu cường đồng ý quản lý cạnh tranh thay vì giải quyết nó, phần còn lại của thế giới buộc phải thích nghi với một trạng thái bất ổn cấu trúc – nơi hòa bình không được đảm bảo bởi luật pháp quốc tế mà bởi cân bằng lợi ích giữa Washington và Bắc Kinh.

CÂU HỎI CỦA THUCYDIDES VẪN CÒN BỎ NGỎ

Thượng đỉnh Bắc Kinh 2026 không phải là câu trả lời cho Bẫy Thucydides – nó là sự thừa nhận công khai rằng câu hỏi đó tồn tại và chưa có lời giải. Hai siêu cường đã thử nghiệm một khuôn khổ mới – “ổn định chiến lược mang tính xây dựng” – nhưng khuôn khổ này vừa mong manh (vì mọi cam kết đều có thể đảo ngược), vừa bất đối xứng (vì hai bên hiểu nó khác nhau), vừa bị giới hạn bởi các lằn ranh đỏ không thể xóa bỏ (Đài Loan từ phía Trung Quốc, chip tiên tiến nhất từ phía Mỹ).

Lịch sử mà Thucydides ghi chép đã kết thúc bằng chiến tranh Peloponnese kéo dài 27 năm, hủy hoại cả Athens lẫn Sparta. Allison đã tìm ra 4 trường hợp trong 16 trường hợp nghiên cứu mà các cường quốc tránh được chiến tranh – nhờ sự thận trọng, kiềm chế và quản trị khéo léo. Thượng đỉnh Bắc Kinh cho thấy cả hai bên đều muốn nằm trong số 4 trường hợp đó. Nhưng muốn và làm được là hai chuyện khác nhau.

Với cục diện thế giới, cuộc gặp thượng đỉnh này để lại một nghịch lý sâu sắc: Chính sự cạnh tranh khốc liệt nhất giữa hai siêu cường lại tạo ra động lực mạnh nhất để họ đối thoại. Chiến tranh Iran buộc Mỹ cần Trung Quốc; cuộc đua AI buộc Trung Quốc cần chip Mỹ; khoáng sản hiếm buộc Mỹ cần chuỗi cung ứng Trung Quốc... Sự phụ thuộc lẫn nhau không phải là hòa bình, nhưng nó là sợi dây xích ngăn cả hai bên rơi vào vực thẳm. Bẫy Thucydides chưa được vượt qua – nó chỉ được quản lý tạm thời. Và trong thế giới ngày nay, quản lý tạm thời có lẽ cũng là điều tốt nhất mà nhân loại có thể kỳ vọng, trong khi chờ đợi câu trả lời thực sự cho câu hỏi mà Thucydides đặt ra 2.400 năm trước.

Nguồn tham khảo chính:

BBC Vietnamese: “Trump-Tập: ‘luôn hòa hợp’ và rủi ro ‘bẫy Thucydides’” (14/5/2026)

BBC Vietnamese: “Sau 10 năm, ông Trump thăm lại một Trung Quốc hùng mạnh hơn” (Laura Bicker, 13/5/2026)

CNBC: “Five takeaways from the Trump-Xi summit in Beijing so far” (14/5/2026)

CNBC: “Xi warns Trump: Mishandling Taiwan will put U.S.-China relationship in ‘great jeopardy’” (14/5/2026)

CNBC: “Trade wars to extended truce: Analysts expect ‘stabilization’” (14/5/2026)

CNBC: “Nvidia’s Jensen Huang on China trip: ‘President Trump asked me to come’” (14/5/2026)

Bloomberg: “What Is The Thucydides Trap, Why Did Xi Raise It With Trump at Beijing Summit?” (14/5/2026)

SCMP: “The longest day – how the Xi-Trump summit reset China-US ties in 12 hours” (14/5/2026)

SCMP: “Wrapped in a Boeing”; “China tells close Trump ally its wish list”; “Arctic” (7–8/5/2026)

The Economist: “Trump and Xi will struggle to strike a major economic deal” (7/5/2026)

CFR: “Different Objectives, Same Photo Op” (13/5/2026)

Heritage Foundation: “The Trump–Xi Summit: Defining Favorable and Unfavorable Outcomes” (11/5/2026)

INSIGHT EU Monitoring: “Xi invokes ‘Thucydides Trap’ as Beijing and Washington seek strategic reset” (14/5/2026)

Financial Times: ba bài phân tích thượng đỉnh (9–12/5/2026)

Foreign Affairs: “Trump’s China Trap” (Kovrig, 5/5/2026); CSIS Trump-Xi Summit Hub

24h.com.vn; Báo Tin tức; VTC News; Công Thương; Dân Trí; Vietnam Finance; RFI Tiếng Việt; Tiền Phong

Tin Hoa Kỳ by VLKT News (tổng hợp Fox News, Nhà Trắng, CNA)